Ein gwaith yn Nant Gwynant a dalgylch Afon Gwyrfai: dehongliad ecosystem

Cyflwyniad i Nant Gwynant ac Afon Gwyrfai:

Bydd ein hastudiaeth achos yn canolbwyntio yn bennaf ar ardaloedd Nant Gwynant a Gwyrfai.  Mae’r rhanbarth mynyddig hwn yn cynnwys copaon mynyddoedd, lloriau dyffrynnoedd, llynnoedd ac afonydd naturiol, coetiroedd a rhostiroedd, ac mae’n cynnwys nifer o safleoedd gwarchodedig megis:

  • Ardal Cadwraeth Arbennig Afon Gwyrfai a Llyn Cwellyn (ACA)
  • Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig Coedydd Abergwynant (SoDdGA)
  • SoDdGA Coedydd Nant Gwynant

Mae Llyn Cwellyn yn gartref i lyriad-y-dŵr arnofiol – ac mae ganddo rai o boblogaethau iachaf y Deyrnas Unedig.  Mae hefyd yn gartref i nifer dda o eogiaid, yn ogystal â dyfrgwn a chrafanc-y-frân dridarn.  Mae coetiroedd y SoDdGA yn cynnal adar megis y gwybedog brith, ac mae yno gyfoeth o infertebratau, ffyngau, mwsogl a chen, ac mae’r rhostiroedd yn cynnal rhywogaethau arbennig megis gwyfyn Ashworth.

Gwaith ein gwirfoddolwyr:

Mae ein gwaith wedi cynnwys:

  • Clirio Rhododendron
  • Plannu coed
  • Cynnal a chadw llwybrau troed
  • Rheoli carneddau niferus
  • Clirio sbwriel
  • Diwrnodau gwaith yn y mawnogydd (llenwi ffosydd)
  • Brwydro ffromlys chwarennog
  • Plygu perthi
  • Clirio prysg

 

Sut mae’r agweddau gwahanol o waith hyn yn cysylltu â’r fflora, y ffawna, yr amgylchedd, yr hinsawdd a gweithgareddau dynol?  A yw ein gwaith ni yn ategu gwaith rhanddeiliaid eraill neu a allem ni ganfod dulliau mwy cydgysylltiedig o gydweithio ynghylch bioamrywiaeth a gwarchod adnoddau naturiol?

Defnydd tir:

Ffermio, ac i raddau llai, coedwigaeth, yw’r prif ddefnyddiau tir, a cheir nifer fawr o ddefaid a phyrwydd Sitca.  Mae polisïau a chymorthdaliadau ar gyfer amaeth a choedwigaeth wedi bod yn ddylanwadau pwysig ar reoli tir, ac mae effeithiau cyfarwydd y dulliau ungnwd hyn ar ecosystemau yn amlwg, er bod yr enghreifftiau yma yn llai eithafol nac mewn ardaloedd uwchdirol eraill efallai.

Mae llynoedd naturiol megis Llyn Gwynant yn golygu fod yr ardal hon yn boblogaidd ymhlith canŵ-wyr, pysgotwyr a nofwyr.  Mae’r rhanbarth yn hynod bwysig i dwristiaeth.  Saif yr Wyddfa, mynydd enwocaf Cymru, ar ochr ogleddol dyffryn Nant Gwynant, ac mae llwybrau aml-ddefnyddiwr megis Lôn Gwyrfai yn cysylltu atyniadau ymwelwyr ‘pot mêl’ megis Beddgelert a Rhyd Ddu.   Mae safleoedd gwersylla, busnesau gwely a brecwast a hostelau yn boblogaidd, yn ddealladwy, a bydd pobl yn heidio i’r ardal yn ystod yr haf i fwynhau’r golygfeydd.  Mae tirwedd Nant Gwynant yn elfen allweddol o’r diwydiant ymwelwyr sydd mor arwyddocaol yng Ngogledd-orllewin Cymru.

Nid yw ynni adnewyddadwy yn amlwg iawn yma oherwydd caiff y dirwedd amhrisiadwy hon ei gwarchod gan y Parc Cenedlaethol, ond cafwyd nifer fawr o gynlluniau trydan dŵr micro ac ar raddfa fechan yn ddiweddar.

Wrth ystyried Nant Gwynant o safbwynt dull gweithredu ecosystem, mae angen ystyried llawer o randdeiliaid a safbwyntiau.  Bydd ffermwyr, pysgotwyr, cerddwyr, gwersyllwyr, nofwyr, da byw a bywyd gwyllt oll yn defnyddio’r ardal hon.  Pa mor dda ydym ni oll yn deall yr ecosystemau a’n dulliau gwahanol o ryngweithio â hwy?

Comments are closed.